Màu sắc Ngôn ngữ

Mua nhà tại Phú Mỹ Hưng: Ai phải chịu tiền sử dụng đất?

Ngày đăng: 24/10/2009

Nhiều ý kiến cho rằng việc đề xuất một số chính sách nhằm giảm tiền sử dụng đất của Công ty TNHH liên doanh Phú Mỹ Hưng (PMH) là chưa hợp lý. Theo quy định, trách nhiệm nộp tiền sử dụng đất thuộc về nhà đầu tư này.

Nhà tại Phú Mỹ Hưng đang phải đóng 100% tiền sử dụng đất  - Ảnh: P.P.H.

Trong kiến nghị gửi UBND TP.HCM, Công ty PMH đề xuất cho khách hàng mua nhà tại khu đô thị PMH từ năm 2009 trở về trước được tính tiền sử dụng đất tại thời điểm ký hợp đồng. Ngoài ra, điều chỉnh bảng giá đất năm nay bằng với giá năm 2008 cho đến khi xử lý xong các bất hợp lý...

Phú Mỹ Hưng có thiệt?

Công ty PMH cho biết mặc dù trong hợp đồng đã xác định khách hàng có nghĩa vụ phải nộp tiền sử dụng đất, nhưng người mua cho rằng trách nhiệm này thuộc về nhà đầu tư. So sánh với các dự án kinh doanh nhà ở khác do doanh nghiệp VN đầu tư thì nhà đầu tư được giao đất nên người mua không phải đóng tiền sử dụng đất khi làm giấy chủ quyền, còn khách hàng của PMH phải đóng 100% tiền sử dụng đất, điều này không công bằng.

Công ty PMH cũng dẫn chứng những dự án trả tiền thuê đất một lần như PMH sau này được khấu trừ tiền bồi thường giải phóng mặt bằng. Trong khi đó, phần đất do Công ty PMH đang đầu tư đã được Công ty Phát triển công nghiệp Tân Thuận nộp tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê là 50 năm nhưng họ không được khấu trừ tiền bồi thường giải phóng mặt bằng. Như vậy, không chỉ khách hàng mua nhà mà theo Công ty PMH, cả họ cũng đang chịu thiệt thòi...

Có đúng là Công ty PMH thiệt thòi? Một cán bộ am hiểu về chuyện này phân tích: đúng là về chính sách PMH không được khấu trừ tiền bồi thường giải phóng mặt bằng như những dự án tương tự sau này vì thời điểm giao đất cho PMH (năm 1993) chưa có quy định cụ thể về thuê đất. Nhưng cũng chính vì thế, giá thuê đất của PMH rất thấp so với thời điểm đó: 18 triệu USD cho 600ha đất, thời hạn thuê trong 50 năm. Nếu khấu trừ tiền bồi thường giải phóng mặt bằng theo giá đất hiện nay thì TP không những không thu được tiền thuê đất mà ngược lại còn phải bù thêm tiền cho PMH. Ðiều này là không hợp lý.

Theo tìm hiểu, đây không phải là lần đầu tiên Công ty PMH xin "ưu đãi" về tiền sử dụng đất, việc này đã có tiền lệ từ năm 2004.

Lúc đó, thay vì thu tiền sử dụng đất theo bảng giá đất mới thì UBND TP.HCM đã đồng ý cho khoảng 3.600 khách hàng mua nhà khu đô thị PMH được nộp tiền sử dụng đất theo bảng giá cũ là 26.000 đồng/m2, mức giá này thấp hơn nhiều so với bảng giá đất mới.

Viện dẫn tiền lệ này, mới đây Công ty PMH tiếp tục đề nghị UBND TP cho khách hàng được đóng tiền sử dụng đất theo thời điểm ký hợp đồng mua nhà, lẽ ra phải đóng theo giá đất hiện nay (thời điểm cấp giấy chủ quyền nhà đất). Nếu áp dụng theo hình thức này, tiền sử dụng đất cao nhất cũng chỉ bằng phân nửa so với giá hiện nay.

Nhiều ý kiến cho rằng những kiến nghị trên không phù hợp. Nếu chấp nhận những điều kiện của công ty này sẽ dẫn đến những trường hợp tương tự về sau, không tránh khỏi sự so bì giữa các nhà đầu tư. Giá đất phải được tính theo giá đúng thời điểm hiện nay như mức thu các dự án nhà ở khác, không thể có ngoại lệ cho PMH.

Thỏa thuận nhưng không được trái luật

Với cơ chế gần đây, cho phép Công ty PMH chọn lựa: có thể giữ nguyên cơ chế thuê đất như cũ và khi bán nhà phải gắn với quyền sử dụng đất và chỉ đóng thêm phần tiền chênh lệch giữa tiền thuê đất và tiền sử dụng đất. Hoặc chọn cách mới nhất là công ty đóng thêm khoản chênh lệch trên trước khi bán nhà.

Cả hai phương án này đều không buộc khách hàng đóng tiền sử dụng đất mà người đóng là Công ty PMH. Tuy nhiên, Công ty PMH vẫn giữ cơ chế cũ là bán nhà trên đất thuê và thỏa thuận với khách hàng mua nhà phải đóng 100% tiền sử dụng đất thì mới có đất.

Theo luật sư Nguyễn Thị Cam - phó giám đốc Công ty luật TNHH Ðất Luật, việc bán nhà trên đất thuê như Công ty PMH đang làm đã không còn giá trị mà phải làm theo một trong hai cách trên. Nếu Công ty PMH chọn một trong hai phương án thì không phải trải qua quy trình mất thời gian: Nhà nước thu hồi đất đang cho thuê, sau đó giao lại cho khách hàng. Quan trọng hơn, khách hàng không phải đóng tiền sử dụng đất quá cao như hiện nay.

Cũng cần nhắc lại rằng từ năm 2002, trong quyết định 112 của UBND TP.HCM quy định về cơ chế và phương thức kinh doanh của Công ty PMH nêu rõ Công ty PMH phải nộp tiền sử dụng đất. Như vậy, hầu hết các quy định đều ràng buộc nhà đầu tư phải nộp tiền sử dụng đất, còn việc ai bỏ tiền ra đóng là chuyện thỏa thuận giữa nhà đầu tư và khách hàng.

Ðề cập vấn đề này, ông Bùi Thanh Sơn - phó tổng giám đốc Công ty PMH - nói tuy quy định của UBND TP yêu cầu người dân nộp tiền sử dụng đất cho công ty sau đó công ty nộp lại cho Nhà nước, nhưng thỏa thuận trong hợp đồng là người dân nộp thẳng cho Nhà nước cũng vậy thôi, không có vấn đề gì. Ðiều này cũng hợp lý vì Nhà nước giao đất cho người dân thì dân nộp tiền sử dụng đất cho Nhà nước. "UBND TP cũng có hỏi chuyện này nhưng tôi cho rằng đó là thỏa thuận dân sự của hai bên" - ông Sơn phân trần.

Chưa đồng tình với cách lập luận của lãnh đạo Công ty PMH, luật sư Lê Trạch Giang - Ðoàn luật sư TP.HCM - cho rằng theo quy chế thì Công ty PMH phải đóng tiền sử dụng đất cho Nhà nước vì đây là nghĩa vụ của công ty với Nhà nước. Nếu Công ty PMH nộp tiền sử dụng đất không đúng thời gian thì Nhà nước phạt công ty, còn việc khách hàng không nộp tiền cho công ty thì đó là quan hệ dân sự của công ty với khách hàng.

Các điều khoản trong hợp đồng mua bán nhà giữa hai bên chỉ xác định người mua chịu trách nhiệm chi trả khoản tiền sử dụng đất, còn trách nhiệm nộp tiền sử dụng đất của Công ty PMH cho Nhà nước là không thay đổi. Nếu hai bên thỏa thuận sai với quy chế hoạt động của Công ty PMH thì điều khoản này sẽ không có hiệu lực. Người dân có quyền yêu cầu công ty thỏa thuận lại cho đúng với quy chế.

Công ty PMH là trường hợp đặc biệt đầu tiên

PMH là nhà đầu tư nước ngoài đầu tiên được thí điểm dự án nhà ở tại VN. Công ty TNHH liên doanh Phú Mỹ Hưng được thành lập năm 1993 trên cơ sở liên doanh giữa Công ty Phát triển công nghiệp Tân Thuận (IPC - Việt Nam) và Tập đoàn Central Trading & Development (CT&D - Đài Loan).

Thời điểm Công ty PMH bắt đầu hoạt động chưa có quy định rõ việc đầu tư xây dựng nhà ở trên đất thuê và bán lại cho khách hàng. Cái “vênh” ở đây là Công ty PMH chỉ được thuê đất, nhưng người dân mua nhà của PMH thì được giao đất ở không thời hạn.

Năm 2002, được sự đồng ý của Chính phủ, UBND TP.HCM ban hành cơ chế và phương thức kinh doanh của Công ty PMH quy định công ty này bán nhà cho người dân, thu tiền sử dụng đất của dân và nộp lại cho Nhà nước.

Năm 2004, nghị định 181 hướng dẫn Luật đất đai năm 2003 quy định khi nhà đầu tư nước ngoài được phép đầu tư dự án nhà ở tại Việt Nam bán nhà thì nhà đầu tư này phải nộp số tiền chênh lệch giữa tiền thuê đất và tiền sử dụng đất cho Nhà nước.

Nghị định 84 năm 2007 quy định cho phép nhà đầu tư nước ngoài nộp tiền thuê đất một lần (cho cả thời gian thuê) bằng với tiền sử dụng đất như trường hợp giao đất. Đối với đơn vị đã đầu tư trước thời điểm này có thể giữ cách thuê đất như cũ, nhưng khi bán nhà phải nộp khoản chênh lệch giữa tiền thuê đất và tiền sử dụng đất hoặc chuyển sang hình thức thuê đất trả tiền một lần như trên.

 

Theo Tuổi Trẻ